16-05-56-212--610

گلیم کف پوش سنتی اما غایب در منازل ما

گلیم کف پوش سنتی اما غایب در منازل ما

با آن که قدمت بافت فرش و گلیم چندان کم تر از تاريخ سفال گري نيست و به عصر مفرغ مي رسد، ولي به دليل خلل پذير بودن پشم و اين که در رطوبت وخاک مي پوسد، حفاری‌های باستان شناسي هرگز نتوانسته ما را در يافتن نمونه هاي بسيار کهن این میراث فرهنگی ياري دهد.  بنابراين در مقابل قالي بافي که سند آن دست کم به سه هزار وپانصد سال پيش مي رسد سند محکمي از سابقه تاريخ بافت گليم در دسترس نيست. اما به دليل شيوه بافت احتمالا بيش از بافت قالي سابقه دارد وبه مردمان آسياي مرکزي نسبت داده مي شود.

گلیم کف پوش سنتی

این کف پوش به عنوان يکي از نخستين زيراندازه هاي بشر، سابقه توليد بسيار طولاني دارد.  در ابتدا به جامه‌ی درشت پشمین، گلیم می‌گفتند ولی در حال حاضر گلیم، بافته‌ای است داری و بدن پرز که با نخ پشمی، پنبه ای یا کنفی با درگیری تار وپود بافته می شود. به این ترتیب که از نخ پنبه ای به عنوان تار و از نخ پشمی رنگارنگ به عنوان پود استفاده می شود. در گلیم بافی، نقش کاربرد چندانی ندارد. گلیم های هر منطقه طرح و رنگ ویژه ای دارد که با توجه به آن از بافته‌های مناطق دیگر مجزا می شود.

بافت این هنر، با توجه به انواع کاربرد آن شامل جل، مسند، خورجين، نمک دان، سفره، مفرش، و انواع دست بافت هاي تخت يا مسطح بافت؛ جاجيم، زيلو، شيريکي پيچ، گليمچه، جنته، ورني، از پايدارترين صنايع دستي اقوام ايراني است که با ماشيني شدن بافته ها و رواج توليدات کارخانه‌اي که اغلب هنرهاي دستي را تحت الشعاع قرارداد، هنوز در گوشه وکنار روستاها ودرميان مردم عشاير ديده مي شود.

طرح گلیم سنتی

هرکدام از انواع این بافته داری در مناطق خاصی تولید و استفاده می‌شوند به طور مثال ” وَرني”  نوعی از گلیم است فرش نما  فاقد نقشه که به صورت ذهنی و خیالی توسط ساکنین دشت مغان و عشایری که در آن اطراف زندگی می‌کنند تولید می‌شود و به همین صورت در مورد سایر گونه‌های دیگر که در بالا ذکر شد ویژگی خاصی وجود دارد که اگر بخواهیم به همه ی این موارد بپردازیم از حوصله خواننده خارج است.

در مورد ابزار اولیه مورد نیاز برای بافتن آن نخستین و مهم ترین وسیله “دار ” است  که هم به صورت افقی و هم عمودی مورد استفاده قرار می‌گیرد، در این میان ابتدایی ترین نوع دار “دار ثابت” و متداول ترین آن تبریزی است.

برای بافتن گلیم از پشم استفاده می‌شود که قبل از آن یکسری مراحل جهت آماده سازی آن طی می‌شود که شامل شستن، ریسیدن و رنگرزی پشم است. پشم حاصل از این مراحل را خامه می‌گویند.

در میان مراحل بافت گلیم مرحله‌ای وجود دارد که باید نخ‌ها روی دار به موازات هم قرار بگیرند این مرحله شالوده بافت را رقم میزند و از اهمیت زیادی برخوردار است که به آن ” چله کشی ” می‌گویند.

گلیم بافی

در پایان اگر گذرتون به طرف بازارهای فرش و دست باف و گلیم افتاده باشد حتما متوجه شدید که انواع مختلفی از گلیم با قیمت‌های مختلف توی هر مغازه ای پیدا می‌شود اما آیا واقعا همه‌ی آن ها مرغوب هستند؟

در جواب باید گفت خیر، برای انتخاب گلیم مرغوب حتما موارد زیر را هنگام خرید چک کنید:

  1. گلیم باید پیچیده و فشرده شود تا استحکام آن سنجیده شود و گلیم های دارای پود کم به آسانی کشیده و از هم باز می شود.
  2. همیشه یادتان باشد که گلیم هرچه سبکتر باشد مرغوب‌تر است.
  3. به عنوان آخرین راهنما اینکه روستاییان محترم در بیشتر موارد لبه خارجی گلیم را با حاشیه‌ای از موی بز به رنگ سیاه می‌بافند تا گلیم مقاوم تر شود.

قیمت این کف پوش بسیار متنوع است و بستگی به کیفیت نخ، رنگ و هنر بافنده دارد به طوری از ۸۰ هزار تومان تا  ۳۰ میلیون تومان متغیر است.

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *