کلپورگان

نقش تمدن بر سفال کلپورگان ، هنر زنان بومی

نقش تمدن بر سفال کلپورگان، هنر زنان بومی

کلپورگان روستایی در ۲۵ کیلومتری شهرستان سراوان و در ۳۹۰ کیلومتری جنوب زاهدان است. شهرت این روستا به واسطه تولید سفالینه‌هایی است که زنان بلوچ بدون استفاده از چرخ سفالگری می‌سازند، این نکته ای مهم است که سفال این منطقه را از دیگر نقاط کشور متمایز می کند و عجیب است که چگونه ممکن است چنین شکوهی تنها با روش های سنتی و بدیع و به کمک دستان پر مهر و ترک خورده زنان روستا انجام شود.

سفال کلپورگان

سفال کلپورگان

«کلپوره» نام گیاهی با مصرف دارویی ویژه منطقه بلوچستان است. شغل اکثریت مردم کشاورزی است و هنر دستان مردم این دیار در کنار نقش آفرینی هنر، محصولاتی چون خرما، مرکبات و سبزی است، اما تنها مشخصه‌ای که کلپورگان را از بقیه مناطق متمایز کرده، آفرینش تمدن از دستان هنرمند زنان سرزمین بلوچستان، سفالگری است.

سفال کلپورگان

سفال کلپورگان

سفال كلپورگان اغلب به شكل كاسه، كوزه، جام، قدح، پارچ و ليوان ساخته مي‌شود و اكثر ظرف‌هاي ساخته شده داراي سرپوش است. اين نوع سفال‌سازي در نقاط ديگري از سيستان و بلوچستان مانند سرباز و جالق نيز رايج است، اماسفال روستاي كلپورگان مرغوب‌تر و از شهرتي بيشتر برخورداراست.

سفال کلپورگان

سفال کلپورگان

مواردی که در سفال کلپورگان لحاظ می شود:

۱ ـ تمام امور ظریف توسط زنان انجام می‌گیرد و مردان فقط كارهایی مثل آماده كردن گل پختن سفال و… را انجام می‌دهند.

۲ ـ برای تهیه سفال از چرخ سفالگری انجام نمی‌شود و تمام سفالینه‌ها با روشهای سنتی و بدیع و به كمك دست انجام می‌شود.

۳ ـ در سفالینه‌ها لعاب به كار نمی‌رود.

۴ ـ طرحها و نقشهای آن كاملا هندسی است و تداعی نقشهای باستانی را می‌نماید.

۵ ـ طرحها و نقشهای آن معمولا شامل یك دایره توخالی یك دایره توپر و یك خط می‌باشد كه با هم تركیب یافته‌اند.

سفال کلپورگان

سفال کلپورگان

تزیین سفال:

برای تزیین و نقاشی از سنگ «تیتوك» استفاده می‌كنند. این سنگ در منطقه تپه آچار در كهوران بخش زابلی یافت می‌شود و رنگ آن معمولا قهوه ای یا سیاه است. این سنگ نوعی سنگ منگنز است و رنگی كه از آن به دست می‌آید قهوه ای است. روش كار به این صورت است كه سنگ تیتوك را روی تخته سنگ بزرگی كه وسط آن كمی ‌گود است (وانك) می‌سایند و به صورت دوغاب درمی‌آورند.

سفال کلپورگان

سفال کلپورگان

روش نقش زدن

ابتدا یك قطعه كوچك از سنگ تیتوك را روی یك قطعه بزرگتر كه مقداری آب بر روی آن ریخته شده می‌سایند و با عمل سایش ذرات حاصل از آن به خوبی در آب حل می‌شود سپس به وسیله‌ی یك تكه چوب كوچك به اندازه چوب كبریت كه معمولا از جنس چوب درخت خرماست نقاشی‌ها روی سفال انجام می‌شود.

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *