236944_263

کدوی منقوش جادوی دست هنرمندان ایرانی بر کدو

شاید وقتی که اسم هنر صنایع دستی به میان می‌آید کمترکسی اسم کدوی منقوش را شنیده باشد، اما این هنر یکی از صنایع دستی می‌باشد که استان گیلان به داشتن آن افتخار می‌کند.

کارنامه‌ی تاریخی کدوی منقوش شاید مانند صنایع دستی دیگر پربار نباشد اما این مساله از ارزش هنری آن نمی‌کاهد، به همین دلیل به جای نوشتن در مورد پیشینه تاریخی این هنر به بررسی این هنر می‌پردازیم.

کدوی منقوش که به آن کدوی قلیان هم گفته می‌شود نوعی کدوی زرد رنگ و درون خالی است که مصرف خوراکی ندارد.

از ویژگی‌های کدوی منقوش این که پوسته خارجی این کدو  به سرعت رشد کرده و هسته‌های درونش می‌ریزد، از این کدو برای تولید بسیاری از اشیا تزیینی مانند: آباژور، چراغ خواب، پایه چراغ رومیزی و بسیاری موارد تزیینی دیگر استفاده می‌شود. علاوه بر کاربردهای تزیینی، کدوی منقوش را برای یادگیری شنا و همچنین در مواردی برای صید ماهی نیز مورد استفاده قرار می‌دهند.

کدوی منقوش

کدوی منقوش

 

شیوه پرورش کدوی منقوش یا کدوی قلیان

شیوه‌ی پرورش و شکل دادن به این کدو را باید از روزهای ابتدایی رشد آن شروع کرد، کشاورزانی که پرورش آن را انجام می‌دهند قالب‌ها یا تخته‌هایی را که از قبل به آن نقش و نگار دادند را آماده می‌کنند و کدوی در حال رشد را درون آن قرار می‌دهند، این عمل باعث می‌شود تا کدو نقش و نگارها و اشکال هندسی را به خود بگیرد.

یکی دیگر از کاربردهای کدوی منقوش که در بالا به آن اشاره‌ای نشد، تهیه قلیان وزیر قلیانی است. این مورد همانگونه که از اسم دیگر کدوی منقوش پیداست (کدوی قلیان) شاید بیشترین کاربرد این صنعت دستی را در استان گیلان به خصوص لاهیجان و لنگرود داشته باشد به گونه ای که بومیان این منطقه از این صنعت دستی به “قلیان کویی” یاد می‌کنند.

کدوی منقوش

کدوی منقوش

مراحل ساخت قیلیان کویی (قلیان کدویی)

  1. برای این منظور کشاورز در زمان رشد کدو  به صورت دستی روزی ۲ یا ۳ بار و به مدت ۱۵ روز به آن شکل می‌دهد. که نتیجه این کار باعث به وجود آمدن دو سر (یکی بزرگ و یکی کوچک) در کدو می‌شود.
  2. بعد از این مرحله از قالبی خاص برای تولید قلیان و زیرقلیانی مرغوب استفاده می‌شود و سپس گیلانی‌های با سلیقه با ابزاری نوک تیز برای ایجاد نقوش مختلف در آن دست به کار می‌شوند.
  3. در نهایت هم آن را به مدت حداکثر ۱۵ روز برای خشک شدن در سایه قرار می‌دهند.

همانطورکه در ابتدای پاراگراف هم گفته شد این صنعت دستی شهرتی همانند صنایع دیگر و پیشینه ای مانند آن‌ها را ندارد، اما خلاقیت گیلانی‌ها در تولید یک صنعت دستی زیبا از یک گیاه موجود در منطقه قابل ستایش می‌باشد.

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
2 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *