48886061299423977930

مینا کاری صنعتی دستی برای تزیین فلزات

از هنر مینا سازی یا مینا کاری تعاریف مختلفی داده شده است. در فرهنگ معین آمده است” مینا ماده‌ای است از لعاب شیشه‌ای حاجب ماوراء یا شفاف که آن را روی کاشی و فلزات برای حفظ نقش و نگار به کار می‌برند و ترکیبی است از لاجورد، طلا و امثال آن که در کوره می‌برند و شفاف مثل شیشه کبود رنگ بیرون می‌آید”. در فرهنگ دهخدا این هنر اینگونه توصیف شده است: “نقاشی و تزیین فلزاتی همانند طلا، نقره و مس بوسیله رنگ‌های لعابدار مخصوصی که در حرارت بسیار زیاد پخته و ثابت شود”.

مینا کاری

مینا کاری

تاریخچه مینا کاری

تزیین و زیباسازی ظروف فلزیرا باید هم زمان‌ با کشف فلزات دانست و در ادامه آن حکاکی، قلم زنی و نقاشی با رنگ‌های مینایی است. در مورد سابقه تاریخی این هنر به درستی نمی‌توان نظر روشن و قاطعی ابراز نمود.

اگرچه از هنر ميناکاري ايران قبل از قرن دهم هجري قمري (دوره صفويه) نمونه‌های قابل ملاحظه اي از لحاظ تعداد بر جاي نمانده است، اما آن چه که از بررسي معدود آثار باقي مانده و نظرات محققين مستفاد می‌شود، آن است که سابقه ميناکاري در ايران به هزاره دوم قبل از ميلاد می‌رسد و اين هنر از ايران آغاز و به ساير نقاط جهان راه يافته است.

هنر مینا کاری در دوران‌ها و سلسله‌های مختلف از جمله هخامنشیان، سلجوقیان وساسانیان و حتی دوران اسلامی رواج داشته است، اما نقطه عطف این هنر در دوران سلجوقیان بوده است، و از آن دوران به دوران اوج هنر مینا کاری یاد می‌کنند.

در این دوران تهیه ظروف مینا کاری شده و برنجی بسیار رواج داشته است به گونه ای که این هنر دستی در آن دوران به کشورهای دیگر نیز فرستاده می‌شده است. یکی از نمونه‌های ارزشمند مینا کاری در این دوران، که نام آن در کتاب‌های تاریخ تحصیلی نیز آمده است ” سینی آلب ارسلان” نام دارد. این هنر ارزشمند که هم اکنون در موزه‌ی بوستون نگه داری می‌شود، هنر مینا کاری بر روی نقره بوده است. هنر مند این اثر استاد” حسن الکاشانی ” نام دارد و اسم او بر روی اثر حکاکی شده است.

اما تاریخچه مینا کاری در دوران سلجوقیان به پایان نمی‌رسد و تکنیک‌های این هنر نسل بهنسل و دوران به دوران به هنرمندان بعدی به ارث رسیده تا امروز که دو شهر شیراز و اصفهان دو قطب این هنر شده‌اند.

مینا کاری

مینا کاری

 

طیف گسترده‌ای از محصولات با استفاده از هنر زیبا ساخته می‌شوند که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از بشقاب، گلدان، کاسه و قدح، قاب‌های عکس، درها، پنجره‌ها و ضریح‌های میناکاری شده در مکان‌های مذهبی، زیور آلاتی مثل: گوشواره، سینه ریز، گلوبند، انگشتر و بسیاری موارد دیگر.

تکنیک‌های میناکاری

  1. مینای زمینه برجسته
  2. مینای حجره ای یا خانه بندی
  3. مینای نقاشی

برای تولید مینا هر سه روش فوق قابل استفاده است، اما از میان روش‌های بالا روش سوم یعنی “مینای نقاشی” در اصفهان رواج بیشتری از بقیه پیدا کرده است. در این روش بخصوص طریقه کار به این صورت است که زمینه ورقه مس را از مینای سفید و غلیظ می‌پوشانند و پس از آن که آن را در کوره پختند، آن را با رنگ‌های مینایی نقاشی می‌کنند.

مینا کاری

مینا کاری

 

نحوه نگهداری ظروف مینا

به علت استفاده از لعاب در مینا، می‌توان آن را با آب گرم و اسفنج شستشو داد اما ضربه زدن به آن توسط اشیا نوک تیز باعث کوتاه شدن عمر آن می‌شود همچنان حرارت زیاد باعث سوختن بعضی از رنگ‌های مینا می‌شود.

 

 

 

 

 

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *