Windmill-Swirl

مراحل و روش های تکه دوزی هنر اتصال پارچه های رنگی

مراحل و روش های تکه دوزی هنر اتصال پارچه های رنگی

چهل تکه دوزی (patch work) که در ایران به نام‌های خاتمی دوزی، لندره دوزی و گاهی هم با عنوان تکه دوزی از آن یاد می‌شود هنری است که در آن قطعات ریز و درشت و رنگارنگ پارچه‌های مختلف به یکدیگر دوخته می‌شوند و چون تکه‌های بسیار زیادی از این پارچه‌ها و قطعات در کنار هم قرار می‌گیرند به آن چهل تکه می گویند. این هنر در ایران موارد استفاده‌ی مختلفی دارد که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از رویه لحاف، رویه کرسی، رختخواب پیچ، سجاده، رویه پشتی، رو قوری، رو تختی، کوسن، پشتی، رو مبلی، پرده‌های مختلف، بقچه سوزنی، تابلوهای تزئینی و در سال‌های اخیر برای تزئین لباس نیز این هنر مورد استفاده قرار گرفته است.

روتختی تکه دوزی شده

استفاده از این هنر برای تولید محصولات مختلف که در بالا به آن اشاره شد در زمان‌های مختلفی رایج بوده است اما تاریخ مشخصی برای پیدایش آن در دست نیست. آثار باقی مانده در موزه‌های ارمیتاژ لنینگراد و مترو پولیتن و موزه‌ی ایران باستان حکایت از رواج خاتمی دوزی در دوره‌ی سلجوقی دارد. در گذشته برای تولید این محصولات قطعات مختلف پارچه با مهارت زیبا و با توجه به هماهنگی کامل رنگ‌ها در کنار یکدیگر دوخته و بخیه‌ها را با گل دوزی های ابریشمی (آجیده دوزی) زیبا می‌ساختند.

مراکز اصلی این هنر در ایران شهرهایی چون رشت، اصفهان، یزد، تبریز، کاشان، کُردستان، و بخش‌هایی از آذربایجان غربی است.

مراحل تولید یک محصول چهل تکه دوزی شده

تنوع پارچه و رنگارنگی آن جاذبه خاصی به محصول نهایی می‌دهد. این هنرنیاز به مهارت زیادی دارد و مراحل تولید آن عبارت است از:

  • انتخاب پارچه که ترجیحاً پنبه‌ای است
  • شستن کل پارچه‌های رنگی که قرار است در کار استفاده شود به این منظور که از ثابت بودن رنگ و شکل آن اطمینان حاصل شود.
  • اتوکردن پارچه‌های شسته شده
  • برش پارچه‌ها به صورت مربع، مستطیل‌های ریز و درشت، لوزی و مثلث
  • کوک زدن پارچه‌های برش داده شده
  • دوخت تکه‌های پارچه به یکدیگر که جهت حفظ ارزش کار ترجیحاً با دست دوخته می‌شود.

کوسن تکه دوزی

روش‌های چهل تکه دوزی

چهل تکه دوزی به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که هر کدام تکنیکی خاص برای خود دارد برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

  • روش ساده
  • روش معرق
  • روش مرصعی
  • روش نمدی

روتختی زیبای تکه دوزی

تفاوت تکه دوزی و چهل تکه دوزی

تکه دوزی در فارسی به نام‌های بخارادوزی و رقعه دوزی هم معروف است. این تکنیک به این ترتیب است که قطعات پارچه به شکل‌ها و طرح‌های گوناگون روی پارچه‌ای بزرگ‌تر به عنوان زمینه دوخته می‌شوند.

اما تفاوت چهل تکه دوزی و تکه دوزی در این است که در چهل تکه دوزی تکرار وجود دارد یعنی یک طرح مدام در طول کار تکرار می‌شود و این شکل‌ها معمولاً دراکثر مواقع اشکال هندسی هستند که از پشت به وسیله‌ی کوک به هم متصل شده و درکنار هم قرار می‌گیرند. در حالی که تکنیک و روش در تکه دوزی کاملاً متفاوت است یعنی همان طور که گفته شد قطعات به جای اینکه به یکدیگر متصل شوند بر روی هم یا به پارچه‌ای بزرگ‌تر دوخته می‌شوند، تکرار هم مانند چهل تکه در این تکنیک زیاد به چشم نمی‌خورد و نکته‌ی دیگر این است که طرح‌ها هم لزوماً هندسی نیستند..

Front3

قیمت محصولات چهل تکه

با توجه به زحمت و زمان زیادی که چهل تکه دوزی دارد غالباً محصولات این هنر با قیمت‌های بالایی به فروش می‌رسند. به عنوان مثال یک رومیزی یک متری از کار ممکن است با قیمتی بین ۳۰۰ هزار تا یک میلیون تومان به فروش برسد.

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *