متکاذین بافی

گلیمچه متکاذین زیراندازی با تار پنبه و پود پشمین

گلیمچه متکاذین زیراندازی با تار پنبه و پود پشمین

یکی از صنایع‌دستی کاربردی ایران متکاذین بافی نام دارد. متکاذین در حقیقت نوعی گلیمچه است که محل تولد آن روستای متکاذین از توابع استان مازندران است. این دستبافته بر روی دستگاه نساجی سنتی بافته می‌شود، تار آن از نخ پنبه‌ای پرک و پر تاب است و پود آن برای زمینه، معمولاً پشم قرمز یا سرمه‌ای بوده که به همراه نخ های سفید و یا دیگر رنگ ها، نگاره های هندسی را بر روی آن نقش اندازی می‌کنند.

گلیمچه

گلیمچه

ابعاد آن ۱۱۰*۷۰ الی ۲۰۰*۷۰ سانتیمتر بوده و بافت نقوش به‌وسیله‌ی پود گذاری اضافی ایجاد می‌شود. از این گلیمچه به‌عنوان زیرانداز و گاه روکش پشتی استفاده می‌کنند. گویا وجه‌تسمیه‌ی آن، این بوده که برای متکای زین اسب استفاده می‌شده و به گویش محلی به این نام خوانده‌شده و روستای محل بافت نیز به همان نام شهرت یافته است.

گلیمچه

گلیمچه

نقوش گلیمچه:

نقوش گلیم و گلیمچه منطقه‌ی متکاذین به طریق سینه‌به‌سینه انتقال‌یافته و از نقشه برای بافت آن استفاده‌نشده و همه‌ی طرح ها به‌صورت ذهنی به اجرا درمی‌آید. در این دست بافته نقوش ساده و اشکال هندسی مربع و لوزی در متن و مرکز اجرا می‌شود و هرکدام اسامی خاصی دارد که از محیط زندگی و شرایط اقلیمی اقتباس‌شده است.

گلیمچه

گلیمچه

اسامی گل ها و نقوش به نام طیاره گل، پنجوک (شبیه به‌پای مرغ)، چپ پیچ پیاله، چهار برج، آفتاب تیره، منقلی، چنگلی، لاله، خشتی ودازداری است که هم در حاشیه و هم در متن گلیم حضور دارد. اندازه‌ی گلیم متکاذین ازنظر طولی قابل‌افزایش است، اما عرض آن از یک متر فراتر نمی‌رود، به‌گونه‌ای که طول این گلیم متکاذین ازنظر طولی قابل‌افزایش است، اما عرض آن از یک متر فراتر نمی‌رود، به گونه‌ای که طول این گلیم تا ۴۰ متر هم بافته شده است.

متکاذین بافی

متکاذین بافی

روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه‌ی مستقیم و مداوم خورشید، سفیدکننده های شیمیایی و اشیای نوک‌تیز و برنده بوده و با آب ولرم و صابون و شوینده های معمولی و غیر اسیدی قابل شستن است.

منبع:کتاب هنرهای سنتی ایران در یک نگاه

مولفان:دکتر یاوری،دکتر عرفانی

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *