مانتو سوزن دوزی

مانتو سنتی سوزن‌ دوزی شده منحصربه فرد و متفاوت

مانتو سنتی سوزن‌ دوزی شده منحصربه فرد و متفاوت

گاهی دوختن چند طرح ساده روی مانتو سنتی، می‌تواند جلوه زیبایی به آن ببخشد و آن را از سادگی به سادگی توأم با زیبایی همراه سازد. هنر ایجاد طرح و نقش بر روی لباس زمینه‌های مختلفی دارد که یکی از آن‌ها رودوزی است. رودوزی سنتی یا همان سوزن دوزی یکی از هنرها و میراث ماندگار ایران است که در کنار استفاده‌های مختلفی که دارد برای تزئین پوشاک از جمله مانتو سنتی نیز استفاده می‌شود.

هنر سوزن‌ دوزی هنر خلق طرح‌ با نخ‌های رنگی بر روی پارچه‌های ساده است. این کار با کمک سوزن و قلاب انجام می‌شود و بخیه‌های ظریفی روی پارچه می‌دوزند.

در سال‌های اخیر استفاده از سوزن دوزی در صنعت مد و لباس رونقی پیدا کرده است و از تکه‌های طرح دار سوزن دوزی شده برای تزئین یقه، دور آستین، جای دکمه و … لباس‌های مختلف به خصوص مانتو سنتی استفاده می‌شود. با توجه به ارزشی که این کار هنری دارد مانتو سنتی که مزین به این طرح‌هاست غالباً از مانتوهای معمولی گران‌تر است، اما با توجه به زیبایی خاصی که به مانتو سنتی می‌دهد، ارزش هزینه بیشتر را برای مشتریان دارد.

یقه سوزن دوزی شده مانتو سنتی

 

اولین موارد استفاده از سوزن‌ دوزی بلوچ در لباس‌های شهری به دهه ۴۰ و فعالیت‌های “ماه‌منیر جهانبانی” برمی‌گردد که در تهران لباس‌های مدرنی با استفاده از سوزن‌دوزی بلوچ برای زنان اشراف طراحی کرد. در واقع جهانبانی رابط بین فرهنگ تهران و بلوچستان بوده و به دلیل حضور پدر نظامی‌اش در بلوچستان، جذب سوزن‌دوزی شده و به زنان بلوچ سفارش کار می‌داده است. اما هم اکنون در مغازه‌هایی که غالباً محصولات هنری و دستی می فروشند یا در شوهای لباس می توان انواع مانتو سنتی با طرح‌های زیبایی از سوزن دوزی پیدا کرد.

در ایران در مناطق مختلفی سوزن‌دوزی صورت می‌گیرد و طرح‌ها و نقش‌های هر منطقه غالباً بومی و بر اساس فرهنگ و طبیعت آن منطقه ایجاد می‌شوند.

انواع مختلف سوزن دوزی

  • سوزن دوزی بلوچ (بلوچ دوزی)

سوزن دوزی بلوچ هنر دست هنرمند زنان بلوچ است که کاملاً دست دوز و قابل نصب بروی هر نوع پارچه است. از این سوزن دوزی برای تزیین یقه، دور مچ دست، تزیین رو و پشت مانتو سنتی می‌توان استفاده کرد. انواع نقوشی که در بلوچ دوزی استفاده می‌شود شامل نقوش انسانی (البته در سوزن دوزی کمتر استفاده می‌شود)، حیوانی مانند طاووس، گیاهی (عدم وجود گل در بلوچستان ذهن را بسوی نقش آفرینی می‌کشاند تا با کنار هم قرار دادن چند مربع، لوزی، مثلث یا مستطیل انواع گل و نقش‌ها را می‌آفرینند) و نقوش هندسی هستند.


مانتو سنتی سوزن دوزی شده بلوچ

  • سوزن دوزی جاسک
  • سوزن دوزی‌هایی که در منطقه جاسک و توابع آن انجام می­شود، بسیار شبیه سوزن‌دوزی­های بلوچی است. هنرمندان این منطقه برحسب امکان و سلیقه از نخ «دمسه» یا انواع نخل‌های پاکستانی برای خلق نقش و نگار بر روی پارچه استفاده می­کنند. پارچه مورد استفاده از جنس پارچه­های پنبه­ای ریزبافت و نازک است. نقش‌ها مانند سوزن‌دوزی بلوچ هندسی و بر روی تار و پود پارچه شده و به صورت ذهنی اجرا می­شوند.

سوزن دوزی جاسک

  • سوزن دوزی ممقان (ممقان دوزی)

این نوع سوزن دوزی در بخش ممقان در ۵۰ کیلو متری غرب تبریز از دیر باز رواج داشته است. این هنرصنعت در انحصار زنان و دختران خانه‌دار است و مواد اولیه‌ی آن را نخ ابریشم رنگین و پارچه‌ی دبیت و متقال تشکیل‌ می‌دهد. طرح‌های سوزن‌دوزی ممقان، غالباً زائده ذهن هنرمان و برداشت از محیط طبیعت است و بیشتر شامل گل‌ها و بوته‌های تمثیلی می‌شود.

  • سوزن دوزی تفرشی (سوزن درویشی/ تفرشی دوزی)

از دوخت‌های اصیل سنتی که در حال حاضر از میان رفته است، می‌توان به سوزن دوزی درویشی یا به اصطلاح دیگر سوزن درویشی اشاره کرد. این هنر در واقع یک نوع سوزن دوزی است که مربوط به تفرش می‌باشد. طرح‌های نوع سوزن دوزی غالباً ساده از دیگر انواع سوزن دوزی است و غالباً تک رنگ هستند. تفرشی دوزی روی پارچه‌هایی انجام می‌شود که تار و پود آن قابل شمارش است زیرا نقشه کار روی پارچه پیاده نمی‌شود، بلکه با شمارش تار و پود پارچه و به صورت ذهنی انجام می‌شود. استفاده از این دوخت نیز در سال‌های اخیر برای تزئین پوشاک زنانه رونق گرفته است.

  • سوزن دوزی ترکمن (سیاه دوزی)

سوزن دوزی ترکمن یا سیاه دوزی در گذشته برای تزیین لباس‌های مردان، زنان و کودکان و هم چنین پرده‌های جامعه ترکمن استفاده می‌شده است اما امروز بیشتر در لباس زنان به ویژه مانتو سنتی استفاده می‌شود. نوع دوخت سیاه‌دوزی زنجیره فشرده و بسیار ریز است که در زبان ترکمن به آن سانجیم می‌گویند و بیشتر از نقوش هندسی و قرینه به صورت ذهنی تشکیل شده است.با پیوستن این هنر زیبا بر پارچه اثری زیبا خلق می شود که چشم هر بیننده‌ای را به خود جلب می کند. اگر علاقه‌مند به پیدا کردن مانتو سنتی مزین به این طرح‌ها هستید جمعه بازار تهران را از دست ندهید.

مانتو سنتی ترکمنی

  • سوزن دوزی شاهکوه

شاهکوه از روستاهای استان گلستان است که از گذشته‌های دور زنانش به سوزن‌دوزی اشتغال داشته‌‌اند اما در حال حاضر این صنعت در میان مردمان این دیار از رونق افتاده و افراد بسیار معدودی هستند که به این میراث فرهنگی می‌پردازند. در این منطقه بر روي لباس‌هاي محلي زنان نظير پيراهن و روسري از این سوزن دوزی استفاده می‌شود كه رنگ غالب آن، سياه است و بر پارچه سفيد نقش می‌بندد. طرح‌ها غالباً بصورت نقوش بته جقه، گل‌هاي ساده، خطوط شكسته و منحني بصورت ذهني هستند که جهت تزئين لباس دوخته می‌شوند. در بخش‌های محدودی از طرح، بصورت نگینی از رنگ‌هایی چون قرمز، سبز و گاهاً زرد نیز استفاده می‌شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
2 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *