لباس محلی گیلان

لباس محلی زنان گیلک برگرفته از طبیعت رنگ رنگ این سرزمین

لباس محلی زنان گیلک برگرفته از طبیعت رنگ رنگ این سرزمین

لباس محلی به لباسی گویند که افراد بومی یک منطقه می‌پوشند. لباس محلی هر ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﻫﻮﻳﺖ و اﺻﺎﻟﺖ ﺑﻮﻣﯽ ﻣﺮدم آن دیار است و یکی از نشانه‌های فرهنگی در مناطق مختلف جهان و ایران به شمار می‌رود. تنوع لباس‌های محلی بر اساس تنوع جغرافیای بومی و شرایط آب و هوایی تعیین می‌شود و عنصر رنگ، نقش اصلی را درآن ایفا می‌کند.

لباس محلی مردان و زنان گیلان نیز زیبایی و جاذبه‌های منحصر به فردی دارد که امروزه به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی و گردشگری این خطه سرسبز تبدیل شده است.

لباس محلی

به گفته كارشناسان میراث فرهنگی و صنایع دستی گیلان، لباس محلی این استان، بيـش‎ از ۴ هزار سال‎ قدمت دارد و سابقه‌ی تاريخی آن به اشيای كشف شده در چراغعلی تپه‌ی رستم آباد (مارلیک) برمی گردد.

از رنگ‌های بسیار شاد و زنده در دوخت لباس محلی زنان گیلکی  استفاده می‌شود و مطمئناً این شوق و سرزندگی از محیط زندگی آن‌ها نشأت گرفته است. لباس‌های آن‌ها همچون طبیعت رنگ رنگ این سرزمین، سرشار از رنگ و زندگی است.

روسری و سربند (لچک)، پیراهن یا جمه، جلیقه ، کت، الجاقبا، دامن، شلیته، شلوار و چادر کمر از بخش‌های اصلی لباس محلی زنان گیلان است.

لباس-محلی -گیله

لباس محلی زنان گیلان را می‌توان به سه بخش شرق، غرب و مرکز تقسیم بندی کرد که لباس زن شرق گیلان به لباس “قاسم آبادی”، زن غرب گیلان “تالشی” و لباس بخش مرکزی گیلان با عنوان “رسوخی” شناخته می‌شود.

لباس رسوخی بیشتر در شهر ماسوله دیده می‌شود که یادگار زمان قاجار است و از شهرهایی مانند زنجان به گیلان رسوخ کرده است.

پارچه‌هایی که در لباس محلی زن شرق و غرب گیلان به کار می‌رود متفاوت است. در لباس محلی زنان غرب گیلان متن پارچه‌ها دارای گل‌های رنگارنگ و درشت است در حالی که لباس محلی شرق استان زمینه‌ی پارچه، ساده و یکرنگ است ولی تزیینات آن مانند نوار دوزی ها از رنگ‌های مختلف تشکیل شده است.

لباس زنان غرب گیلان دارای زیبایی خاص و منحصر به فردی است. لباس محلی زنان تالشی در نمای کلی و در غربی‌ترین منطقه تالش شامل روسری یک دست سفید، جلیقه (گاهی با سکه‌های درشت تزئین می‌شود)، پیراهن بلند تا مچ پا و دامنی که در فارسی شلیته و در زبان محلی شلار نامیده می‌شود است. بلندی پیراهن و شلیته مشخص‌ کننده‌ی بخش‌های مختلف غرب استان است، به طور مثال در غربی‌ترین منطقه تالش پیراهن بلند و در ماسال پیراهن کوتاه تا بالای زانو می‌باشد.

لباس گیلکی

لباس محلی قاسم‌آبادی، از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین لباس‌های مشرق زمین است. لباس محلی زنان قاسم آباد به دلیل تنوع رنگی زیاد و جذابیت بالابسیار معروف بوده و عمومیت پیدا کرده است به طوری که نشانه‌هایی از آن در نقاط دیگر جلگه شرق گیلان دیده می‌شود. این لباس شامل یک روسری زیرین به نام ” مندیل ” می‌باشد که به جای آن از کلاه نیز استفاده می‌شود که با تعداد زیادی سکه در قسمت پیشانی تزئین شده است. البته این کلاه مختص قاسم‌آباد نیست. پیراهن قاسم‌آبادی تفاوت خاصی با پیراهن‌های نقاط مختلف گیلان دارد. دامن آن از پارچه ساده و یا گل دار که روی آن نواردوزی شده تشکیل می‌شود. البته این فرم نواردوزی در روستاهای مختلف متغیر است.

لباس محلی زن گیلانی به واسطه‌ی تنوع رنگ و نوع پوشش یکی از بهترین انواع لباس ملی ایران است که باید به عنوان یکی از نشانه‌های هویت ملی حفظ و ماندگار شود.

پوشاک مردان در این منطقه از سرپوش‌های مردانه (کلاه)، تن پوش، شلوار، شال کمر، کت و پای افزار تشکیل می‌شود که هر کدام از آن‌ها تقسیم بندی‌های مختلفی دارند.

لباس مردانه گیلکی

 

سرپوش مردانه (کلاه) پوششی است که از پوست، شال و پارچه به شکل‌های مختلف دوخته می‌شود. این کلاه‌ها در نواحی مختلف استان متفاوت است.

کلاه مردان غرب گیلان شال کلاه است که از پارچه پشمی مشکی رنگ و رنگ‌های متمایل به آن بافته شده و در زمستان مورد استفاده قرار می‌گیرد. کلاه چالگیزی که در نواحی کوهستانی استفاده می‌شود. کلاه ترک‌ دار یا چهارگوش که از جنس پارچه سفید است و در تابستان از آن استفاده می‌شود. کلاه مردان شرق گیلان نَمَت کلاه نام دارد که از جنس نمد بوده و به شکل تخم‌ مرغی بلند، کوتاه و یا چهارگوش است.

مردان در استان گیلان در مواقع مختلف از پیراهن‌های مختلف استفاده می‌کنند.

جلیقه که آن را جلقته یا جلقده نیز می‌گویند، در دوخت آن برای فصول پاییز و زمستان از جنس ضخیم تر و برای بهار و تابستان از پارچه‌های نازک‌تر استفاده می‌شود.

در غرب گیلان، شلوار مردان تالش که آن را شلار می‌گویند دارای دمپای تنگ و بیشتر به رنگ سیاه و شیری است. جنس این شلوار از پشم است. درشرق استان نیز شلواری که دمپای آن برای پیرمردان، لوله ای ساده و برای جوانان دکمه ای است استفاده می‌شده است.

چوخا تالشی

 

لباس محلی مردان تالش کتی به نام چوخا یا شکه است. شکل این کت معمولی و دارای یقه برگردان است. در شرق گیلان و نواحی جلگه‌ای نیز، از پشمه چوخا از جنس شال، کت می‌دوختند.

پای افزار مردان گیلکی چوموش که در فارسی به آن چموش گفته می‌شود نام دارد و نوعی پای‌افزار از جنس چرم ساده است که کاملاً بومی بوده و بیشتر ساکنان مناطق کوهستانی گیلان از آن استفاده می‌کردند اما امروزه کاربرد خود را از دست داده است. . به مرور زمان که دوختن و استفاده از چموش از رونق افتاد، نوع دیگری که از لاستیک تهیه می‌شد به نام «رزین چموش» جای آن را گرفت.

و در آخر این که پوشش و لباس هر جامعه به عنوان بارزترین نشانه فرهنگی و نماد ملی آن‌هاست که متناسب با ارزش‌ها و بینش‌های مردم شکل می‌گیرد. بنابراین لازم است برای حفظ لباس محلی گیلان و ماندگاری آن تلاش بیشتری صورت گيرد.

 

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *