paper-Carving-10

قطاعی هنر دستی و کهن کاغذ بری ایران زمین

 

 

 

قطاعی یا همان کاغذبری يكي‌ از هنرهاي‌ دستي‌ و كهن‌ ايران‌ زمين‌ بوده‌كه‌ در اين‌ زمان‌ كمتر كسي‌ از تاريخچه‌ و سرنوشت‌ استادان‌آن‌ آگاه‌ است‌.معنی لغوی قطاعی بریدن و قطعه قطعه کردن است. در این رشته بخصوص هنرمند طرحهایی بر روی کاغذ می‌کشد، سپس با قیچی یا کاتر آن‌ها را برش داده و بر روی زمینه ای به رنگ متضاد قرار می‌دهد و یک اثر ناب و ظریف به وجود می‌آورد.در مورد خاستگاه هنر قطاعی با استناد به کتاب “هنر کاغذ بری در ایران” نوشته‌ی استاد یحیی ذکاء این نکته را یادآور می‌شویم که هنر قطاعی اولین بار در کشور چین مشاهده شده است، نویسنده‌ی این کتاب همچنان بیان می‌کند که یک هنر شناس چینی به نام ” آ. یین” آغازگر این هنر  در چین بوده و آن را با آغاز دوره سوزن‌دوزی در ایران همزمان می‌داند.

قطاعی

قطاعی

 

 

 

این هنر از طریق جاده ابریشم در کنار سایر متاع‌ها و هنرها وارد ایران شد و بعد از ایران، عثمانی و کشورهای اروپایی نظیر فرانسه، سوییس و لهستان میزبان این هنر شدند. البته با این تفاوت که قطاعی در هر منطقه ای شکل و ظاهری متناسب با فرهنگ همان منطقه را به خود می‌گرفت. قطاعي در هيچ کشوري چون ايران و لهستان فراگير نشد. اين هنر در لهستان جایگاهی پیدا کرد که حتي زنان خانه‌دار، برای تزیین دیورارهای خانه از هنر بهره می‌بردند.

با ظهور اسلام، هنر قطاعی جلوه‌ی خود را در فرهنگ اسلامی نیز به رخ کشید، یک اثر به جا مانده از این دوران، قرآنی است که هم اکنون در کتابخانه “سرکاری رامپور” هندوستان نگهداری می‌شود، در این قرآن تمام آیات و سوره‌ها از کاغذهای بریده‌ای تشکیل شده که بر روی بستری سرخ رنگ قرار گرفته است.

 

قطاعی

قطاعی

 

کاربردهای هنر قطاعی

  • آرایش طاقچه‌ها
  • دیوارها
  • طاق نماها
  • دور بخاری‌ها و فانوس‌ها
  • آراسته کردن کتاب‌های دست نویس

ابزار مورد استفاده در قطاعی

  • کاغذ: کاغد نخستین ابزار این هنر را تشکیل می‌دهد و در واقع ماده اولیه آن است جنس کاغذ باید متعادل باشد (نه زیاد نازک نه زیاد ضخیم)، رنگ آن نیز می‌تواند سفید یا رنگی باشد.
  • قیچی یا مقراض: در این مورد می‌توان از کاردهای شفره هم استفاده کرد.
  • قلم‌های نوک تیز فلزی: از این قلم‌ها برای بریدن انحناها استفاده می‌شود.
  • پیش تخته: که کاغذ روی آن قرار می‌گیرد.
  • مقوا: برای چسباندن بریده ها بر روی آن استفاده می‌شود.

مهم‌ترين‌ و جالب‌ترين‌ ويژگي‌ اين‌ هنر در جنبة‌ آذيني، آرايشي‌ و چشم‌نوازي‌ آن‌ است‌ و همین امر باعث گردیده که با وجود کمتر شناخته شدن این هنر همچنان جایگاه خود را در میان هنردوستان داشته باشد.

 

قطاعی

قطاعی

 

 

 

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *