سرمه-دوزی

سرمه دوزی نقش الیاف طلا و نقره بر روی ترمه، مخمل و ابریشم

سرمه دوزی نقش الیاف طلا و نقره بر روی ترمه و مخمل و ابریشم

دوخت انواع ملیله فلزی از الیاف طلا و نقره که تابیده و فنری شده بر روی پارچه را سرمه دوزی گویند. سرمه دوزی یکی از  رودوزی‌ های شاخص و فاخر ایرانی است، نخ سرمه به عنوان مواد اولیه اصلی این هنر نخی است که با استفاده از طلا‌ یا نقره و آلیاژهایی به اشکال مختلف تابیده می‌شود.

سرمه دوزی بر روی پته

تاریخچه سرمه دوزی

زمان رواج نخ‌های تزیینی را می‌توان دوره اشكانيان دانست. در اين دوره فرآورده‌های دوخت تزئيني یکی از اقلام صادراتي ايران را تشكيل می‌داد و يكي از هنرهايي كه مردم سایر نقاط دنیا را به حيرت واداشته بود پارچه‌های زربفت ود وختهاي تزئيني ايراني بود كه سرمه دوزي نيز يكي از اين دوخت‌ها بوده است.

سرمه دوزی قدمتی سه هزارساله دارد که روی لباس‌ها و نوعی منسوجات و جنبه‌های تزئینی لباس‌ها و کاخ‌ها استفاده می‌شده است. در تمام دوره‌های اسلامي نیز اين دوخت از مجد و شكوه بالايي برخوردار بوده است. دوره اوج این هنر در عصر صفوي است و آثار باقي مانده از اين دوره خود گواه بر اين مدعا است.

در زمان قاجار می‌رفت که این هنر کم کم به دست فراموشی سپرده شود، تا اینکه در سال ۱۳۵۴ وبه پیشنهاد استادكار آن زمان  خانم مجرد كفاشی اين هنر به طور رسمي وارد زيرمجموعه هنرهاي آموزشي اداره صنايع دستي شد و به عنوان رشته «هنر سرمه دوزي» تدريس آن براي نخستين بار در كشور توسط اين استاد آغاز گشت.

رومیزی سرمه دوزی

 

انواع سرمه

سرمه انواع مختلف دارد بعضی از سرمه‌ها ریز و مات می‌باشند که اغلب برای دور دوزی (دوختن اطراف طرح) استفاده می‌شوند و به آن‌ها سرمه‌ی ساده می گویند.

سرمه-دوزی-3

برخی از آن‌ها براق هستند که با نام سرمه تراش یا الماس شناخته می‌شوند و بیشتر برای تو پر دوزی (پر کردن داخل گل یا طرح) استفاده می‌شوند.

سرمه-دوزی-4

لوازم مورد نیاز سرمه دوزی

پارچه، که متداول‌ترین نوع پارچه در سرمه دوزی ترمه است اما می­توان از پارچه ­های دیگر مثل مخمل، ماهوت، ابریشم، تافته، اطلس، ساتن و پارچه­ های ابریشمی نیز استفاده نمود. سرمه، مروارید، پنبه که برای برای برجسته دوزی از آن استفاده می‌شود و از پشم شیشه نیز می­توان استفاده کرد. نخ، سوزن، قیچی، پارچه آستر که در آخر کار برای پنهان کردن دوخت های پشت کار مورد استفاده قرار می‌گیرد و باید با رنگ پارچه متناسب باشد. یراق که دور تا دور پارچه دوخته می‌شود.

 

ابزار مورد نیاز سرمه دوزی

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *