خاتم کاری-3

خاتم کاری هنر ترکیب چندضلعی های منظم بر روی چوب

خاتم کاری هنر ترکیب چندضلعی های منظم بر روی چوب

خاتم کاری یکی از هنرها و صنایع دستی زیبا و اصیل ایرانی است. درواقع اثری هنری است که با در کنار هم قرار گرفتن برش‌های هندسی بر روی حجم‌های خاص یا اشیای گوناگون به وجود می‌آید. آثار خلق شده در این هنر چشم هر بیننده اهل ذوق را نوازش می‌دهد. مشاهده‌ی اشکال و رنگ‌های اصیل ایرانی در اشیا خلق شده در این صنعت حس نوستالوژیک خاصی را در وجود انسان بیدار می‌کند.

ظرف خاتم کاری

تاریخچه خاتم کاری

دیرینه صنعت خاتم کاری در اصفهان به دوره زمامداری سلجوقیان در ایران برمی گردد، اما به طور کلی این صنعت در ایران پس از ظهور اسلام هم رایج بوده و هنری شرقی است. همچنین سابقه خاتم کاری به شیوه امروزی به عهد استیلای ایلخانان مغول به ایران بر می‌گردد به گونه ای که با ارتباط مستقیم ایران و چین نوعی از این هنر وارد ایران شده و در میان صنایع دستی دیگر راه تکامل را طی کرده و طرفداران بی شماری را به خود اختصاص داده است.

آثاری چون درب شبستان مسجد جامع اصفهان و مسجد مصری در جهانباره از نمونه‌های تاریخی هنر خاتم کاری در ایران است که در میان آثار تاریخی وهنری اصفهان می‌درخشد.

دیوار خاتم کاری

از آنجا که مواد اولیه این صنعت چسب و چوب بوده است که دوام زیادی ندارد در مرور زمان آثار قدیمی ازبین رفته و تعداد معدودی اثر در این حوزه بر جای مانده است؛ به همین جهت اطلاعات بسیار دقیقی از گذشته‌های دور این هنر برجای نمانده است و آثاری هم که وجود دارد معمولاً قدمت دویست یا سیصد ساله دارند که نمونه آن‌ها در هنر خاتم عراق، فلسطسن، سوریه و از همه مهم تر ایران دیده می‌شود.

خاتم کاری و چندضلعی های منظم

مراحل خاتم کاری

هنرمندان فعال در این عرصه برای ساخت خاتم ابتدا فلز، چوب یا استخوان را به صورت منشورهایی با قائده مثلثی می‌برند و از چینش منظم عرضی آن در کنار یکدیگر اشکال هندسی منظمی به وجود می‌آورند سپس برش‌ها را با سیریش روی ورقه‌های نازکی از چوب می‌چسبانند و در نهایت ورقه‌ها را بر روی اشیاء گوناگون قرار می‌دهند. حاصل این هنر می‌تواند میز، صندلی جعبه یا هر حجم دیگری باشد. به طور کلی مواد اولیه هنر خاتم چوب (فوفل، آبنوس، عناب، شاه چوب، نارنج و چوب شمشاد)، فلز (مفتول‌های طلایی یا نقره ای، مس، برنج و آلومینیوم)، رنگ سبز (این رنگ از ترکیب نشاسته، براده مس و سرکه تهییه می‌شود) و چسب است.

برای تشخیص خاتم کاری مرغوب صاف بودن سطح کار، خالی نبودن هیچ جای خاتم، عدم تغییر در رنگ و شکل، قرینه بودن تمام گل‌ها و اشکال در سطح کار، زوایا و اضلاع و ریز بودن نقش‌ها و مثلث‌های روی خاتم بسیار مهم است.

نقش خاتم‌ها به صورت طاقی، جناقی یا خطی است. حاشیه خاتم‌ها می‌تواند طوره دار، شمسه دار یا شش گلی باشد.

خاتم کاری

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *