جوراب پشمی

جوراب پشمی تالش زیبا، گرم و منحصر به فرد

جوراب پشمی تالش زیبا، گرم و منحصر به فرد

جوراب پشمی یکی از محصولات و هنرهای دستی زنان تالش نشین گیلان است که نقش‌های آن برگرفته از طبیعت زیبا و محیط اطراف و شبیه نقوش باستانی است. این هنر در تمام نقاط تالش رواج دارد و زنان به طور فصلی در روستاهای اطراف به کار جوراب بافی توسط میل‌های ساده‌ی بافتنی، پشم و کاموا مشغول هستند. در گذشته جوراب‌ها تماماً پشم بوده است و بطور طبیعی در یک فرآیند ریسندگی و رنگرزی می‌شده است اما در حال حاضر با وجود آنکه هنر جوراب بافی همچنان در آن منطقه رونق دارد اما به دلیل اینکه نخ ریسی و رنگرزی دیگر بطور سنتی انجام نمی‌شود کاموای رنگی جایگزین پشم شده است. در این منطقه به جوراب پشمی پوئه گوری و به جوراب کاموایی پاتانی می گویند. البته نوع دیگری از این جوراب‌ها توسط ابریشم بافته می‌شود که غالباً در خانه مورد استفاده قرار می‌گیرد. نقش این جوراب‌ها در حین یا بعد از کار توسط نخ‌های رنگی بر روی آن می‌آید.

جوراب پشمی گیلان

جوراب‌های پشمی غالباً توسط مردان ان منطقه در فصل سرما استفاده می‌شود اما در فصل تابستان با آمدن مسافران به این منطقه، این جوراب‌ها به عنوان سوغات به فروش می‌رسند. از قدیم الایام جوراب پشمی یکی از اقلام جهزیه دختران تالشی نیز بوده است و اغلب، خانواده عروس و داماد بعنوان کادو و پیش کش از آن استفاده می‌کردند. امروزه کوهنوردان با تجربه، جوراب پشمی را بهترین نوع جوراب برای سلامت پا می‌دانند. البته بشرطی که از نخ پشمی بافته شده باشد نه از کاموا!

زنان روستایی در روزهای گرم تابستان در حیاط خانه دور هم جمع می‌شوند و به بافت جوراب‌ها می‌پردازند. در زمستان این فعالیت در اتاق‌های گرم خانه انجام می‌شود. بافت این جوراب‌ها علاوه بر اینکه یک سرگرمی تلقی می‌شود، منبع درآمدی برای خانواده نیز، به حساب می‌آید. این جوراب‌ها هم به صورت ساق کوتاه و هم به صورت ساق بلند بافته می‌شوند.

جوراب بافی زنان گیلان

مراحل سنتی تولید این جوراب‌ها شامل پشم چینی، شستشوی پشم، حلاجی پشم (پشمه آزنی)، ریسندگی، تابیدن، کلاف کردن، رنگ کردن و گلوله کردن نخ (دیوه گوله).

برای بافت جوراب پشمی از پنج میل ساده که از جنس مس یا مفتول ظریف استفاده می‌شود. پس از بافتن آن را در آب شستشو می‌دهند و به قالب چوبی می‌کشند، سپس برای آن پاشنه می‌گذارند و بندی نیز در دهانه آن برای بستن دور زانو قرار می‌دهند.

این جوراب‌ها به دو شیوه بافته می‌شوند:

  • شیوه اول مخصوص مردان است که به آن مّردکّه گوراوه می‌گویند. این جوراب‌ها ساق بلند هستند و غالباً با دوبند به زانو گره زده می‌شوند و خود دو نوع دارند جوراب مردانه تالشی ماسوله‌ای و تالشی هشپر.

جوراب پشمی مردانه

  • شیوه دوم مخصوص زنان است که به آن کیوه یا همان گیوه می‌گویند و تا مچ پای زنان را می‌پوشاند.

صنایع-دستی--جوراب-بافی

نقوش این جوراب‌ها بر روی جوراب‌های ساق بلند با قرینه نقش زده می‌شود و روی گیوه‌ها به دلیل کوتاهی بافت و کمبود فضا، اغلب با تک گل‌ها و یا خطوط ساده، مورب و هفت و هشت کار می‌شود. برخی از این نقش‌ها عبارت‌اند از:

  • انواع گل‌ها: گل وبوته ـ گل پامچال ـ هشت پر ـ غنچه سیب و…
  • انواع درخت‌ها نظیر: درخت سرخس ـ کاج ـ گلبرگ ـ خوشه انگور و…
  • انواع حیوانات همچون مرغ ـ پروانه ـ کلاغ ـاسب ـ چشم گاو و…،
  • موارد دیگری چون چرخ فلک و مبارک بادا (عروس و داماد)، فندق ـ یقه‌ی دختر ـ حلقه یی ـ خطوط مورب ـ هشتی ـ اسلیمی ـ شانه یی ـ نقش کردی ـ میر طالب (نام یکی از بزرگان منطقه است)

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *