jajym_8_20091222_1798131704

جاجیم بافی صنعت دستی تنیدن تار و پود رنگی

جاجیم به پارچه‌ای کم عرض و ضخیم است که از پودهای کلفت بافته می‌شود. این هنر بیشترین شباهت را به گلیم دارد، در جاجیم بافی رنگ‌های مختلفی که بالغ بر ۶ یا ۸ رنگ است مورد استفاده قرار می‌گیرد که بیشتر این رنگ‌ها گیاهی است.

بافت جاجیم به سبب ویژگی و تمایز آن نسبت به سایر بافته‌ها به “جاجیم بافت” معروف است. مواد اولیه آن پشم و بافت آن شبیه گلیم است، با این تفاوت که جاجیم در چهار تخته بافته می‌شود و پس از بافتن به هم متصل و دوخته می‌شود. برای بافت جاجیم، دستگاه (دار) را به صورت افقی روی زمین قرار می‌دهند. جاجیم‌ها پرز ندازند و می‌توان از هر دو روی آن استفاده کرد.

تاریخچه هنر جاجیم بافی به طور دقیق مشخص نیست اما با توجه به پیشینه هنر نساجی که با توجه به مدارک کشف شده قدمت آن به ۶۵۰۰ سال پیش بر می‌گردد می‌توان حدس زد که قدمت هنر جاجیم بافی آنچنان فاصله زیادی با قدمت نساجی نداشته باشد.

 

جاجیم بافی

جاجیم بافی

جاجیم بافی به عنوان یکی از صنایع دستی رایج در ایران است و از دیرباز بین خانواده‌های روستایی و عشایر رواج داشته‌است. جاجیم به عنوان زیرانداز، پلاس، فرش و رختخواب پیچ استفاده می‌شود و همچنین هنگام کوچ عشایر برای بسته‌بندی و جابه‌جایی اسباب و لوازم و گاهی به‌عنوان بالاپوش گرم مورد استفاده قرار می‌گیرد. در برخی از خانواده‌های روستایی جاجیم را بهعنوان چشمروشنی و جهیزیه نوعروسان هدیه می‌دهند.

مواد اولیه‌ای که در جاجیم بافی مورد استفاده قرار می‌گیرد بیشتر شامل پشم‌های تابیده شده الوان است که گاهی این پشم‌ها به صورت دستی ریسیده می‌شود و گاهی هم جاجیم بافان این ماده اولیه را از کارخانه‌های ریسندگی تهیه می‌کنند.

بعد از اینکه جاجیم بافان این مواد اولیه را تهیه کردند به کمک دستگاه جاجیم بافی که شرح آن را در ادامه آمده است شروع به خلق هنر اثر هنری خود می‌کنند.

 

جاجیم

جاجیم

دستگاه جاجیم بافی

دستگاه جاجیم بافی ذکر شده ساختمان پیچیده ای ندارد، اجزا آن شامل موارد زیر است:

  • کوجی: این قسمت وظیفه کنترل عرض جاجیم را بر عهده دارد.
  • میخ‌های فلزی: که برای محکم نگه داشتن گلوله رنگی استفاده می‌شود.
  • سه پایه چوبی: این جز برای نگه داشتن کوجی است.
  • نورد: پارچه بافته شده به دور این قسمت پیچیده می‌شود.
  • تخته چوبی: برای جلوگیری از در هم تنیده شدن تار و پودها می‌باشد.
  • قمیش: این جز جهت جدا سازی تارها و حفظ ضربدر بین آن‌ها استفاده می‌شود
  • سرند: جهت جلوگیری از گره خوردن تارها می‌باشد
  • ماکو: این قسمت به ماسوره کمک می‌کند تا در بین تارها به راحتی عبور کند
  • ماسوره: نخ‌های پود بر روی این قسمت پیچیده می‌شود.

 

دستگاه جاجیم بافی

دستگاه جاجیم بافی

در مجموع امید است که در آینده توجه بیشتری به این صنعت دستی با ارزش شود.

 

 

برای خرید صنایع دستی و محصولات دست ساز هنری کلیک کنید

خرید صنایع دستی و دست ساز های هنری از دستینو
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *